User login

Voorbeeldig investeren

De derde strategie richt zich op onze eigen inkoopkracht. De provincie koopt op grote schaal producten en diensten in. Veel initiatieven op het gebied van vernieuwing en innovatie hebben behoefte aan een ‘eerste klant’. Door de marktmacht van publieke opdrachtgevers te gebruiken krijgen duurzame producten of diensten een kans.

Het grootste deel van het provinciale inkoopbudget wordt besteed aan infrastructuur en transport. Wij willen onze inkoopkracht inzetten voor het halen van de besparings-en transitiedoelen. De total cost of ownership brengt aanleg en beheer bij elkaar en maakt verduurzaming mogelijk. Daarmee worden onze provinciale wegen, vaarwegen en kunstwerken op termijn CO2-neutraal. Onze eigen voorzieningen worden proeftuinen voor innovatie. De OV-concessies worden CO2-vrij.

‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Als provincie willen we maximaal ruimte bieden aan innovatie bij beheer en onderhoud van infrastructuur. Met als doel een forse reductie van het energieverbruik en de CO2-uitstoot.’
Arjan Driesprong, directeur Dienst Beheer Infrastructuur provincie Zuid-Holland

Wat staat er op de agenda?

Launching customership

Op jaarbasis besteedt de provincie zo’n 400 miljoen euro aan de inkoop van diensten en goederen. Wij willen onze inkoopkracht inzetten om de energietransitie te versnellen. Dus gaan we meer biobased en circulair inkopen.

Launching customer willen we zijn waar het nuttig en zinvol is om nieuwe maar bewezen technologie voor de energietransitie versneld marktrijp te krijgen. Daarbij willen wij kansen bieden aan regionale start-ups die werken aan de energietransitie. Door met andere partijen samen in te kopen ontstaat meer massa voor het opschalen van innovatieve oplossingen.

Bij de aanbesteding van projecten voor nieuwbouw en onderhoud van infrastructuur (totaal inkoopvolume circa € 280 miljoen per jaar) is CO2-reductie uitgangspunt voor verduurzaming. Door total cost of ownership mee te nemen in de aanbesteding ontstaan budgettair interessante kansen voor duurzaamheid. Waar mogelijk maken we gebruikt van nieuwe technieken. Met de recent gewijzigde Aanbestedingswet 2012 ontstaat een nieuwe aanbestedingsvorm die het innovatiepartnerschap mogelijk maakt. Om duurzaamheidskansen optimaal te benutten is de aanpak Duurzaam GWW (grond-, weg-en waterbouw) als uitgangspunt opgenomen in de raamovereenkomst ingenieursdiensten.

Kijk hier wat de provincie Zuid-Holland nu al aan innovaties toepast.

Herziene Aanbestedingswet

April 2016 is de herziene Aanbestedingswet in werking getreden. Die wet introduceert het innovatiepartnerschap. Daarvan mag gebruik worden gemaakt op voorwaarde dat het om de ontwikkeling en aankoop gaat van innovatieve producten, diensten of werken. Een aanbestedende partij mag contact leggen met een bedrijf om samen een innovatieve oplossing te ontwikkelen. Als het bedrijf dat goed doet, biedt de wet de mogelijkheid om dit bedrijf rechtstreeks de opdracht voor het vervolgens te leveren product te geven. Een aparte aanbesteding is dus niet meer nodig. De provincie gaat gaan gebruik maken van deze mogelijkheid.

Fietspad Naaldwijk Voor het fietsviaduct over het Vlietpolderplein in de gemeente Westland is de markt gevraagd naar een wegdek dat duurzaam te onderhouden is en vorstvrij blijft in de winter. Als referentie is wegdekverwarming gebruikt. Juist door ‘functioneel’ uit te vragen is de doelstelling bereikt zonder dat het extra geld of energie kost. Er is asfalt aangebracht dat een vriespunt verlagend toeslagmateriaal bevat. Tot -5 Celsius bevriest het wegdek niet en hoeft er minder of niet gestrooid te worden. Dat leidt tot een structurele energie-en brandstofbesparing en een besparing op onderhoud door levensduurverlenging. Kijk hier voor een filmpje.

Proeftuinen voor energietransitie wegenbeheer

Zuid-Holland wil koploper blijven op het gebied van energiebesparing bij het wegbeheer. De Weg van de Energietransitie wordt een praktijkproeftuin voor productinnovatie en samenwerking. Succesvolle innovaties worden opgeschaald naar het hele beheerareaal.


De N470 is de eerste proeftuin voor innovatie. Er liggen kansen op het gebied van gelijkstroom, energie uit plantwortels, LED en zonne-energie in geluidsschermen. De vervanging van de N211 tussen Den Haag en Poeldijk is een uitgelezen mogelijkheid om innovaties bij een volledige wegreconstructie te testen. De aandacht richt zich op energiewinning uit het wegdek en opslag in een warmte-koudeopslagsysteem (WKO) en uitwisseling van warmte met glastuinbouwbedrijven.

Innovatie in de berm van de N470

De provincie en het Hoogheemraadschap van Delfland hebben technologiepionier Plant-e opdracht gegeven om in nat grasland langs de N470 stroom op te wekken uit levende planten. Deze nieuwe manier van stroomwinning wordt op dit moment langdurig op grote schaal getest. Zuid-Holland heeft hiermee een wereldprimeur. The Green Village werkt aan het Tankstation van de Toekomst en de Energy Wall. Een bestaand of nieuw te bouwen geluidsscherm, wordt gecombineerd met energieopwekking, met zonnepanelen of windturbines. In dit traject wordt het gebruik van uitsluitend DC (gelijkstroom) voor infra-installaties getest.

Foto: Plant-e

Schone en slimme bussen

Bij voorbereiding van concessies wordt telkens gekeken welke kansen er zijn om de CO2-uitstoot te verminderen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de ervaring die andere provincies inmiddels hebben bij het prikkelen van de markt om schone bussen in te zetten. Een belangrijke randvoorwaarde is dat de transitie naar schoon busvervoer niet ten koste mag gaan van de reiziger en daarmee de dienstverlening in het regionaal busvervoer.

In verschillende concessies is er ruimte om samen met de vervoerder volledig elektrische bussen of bussen op waterstof te introduceren. Een koppeling met decentrale energieopwekking behoort tot de mogelijkheden (SolaRoad) en lokaal geproduceerde duurzame waterstof. Dit wordt samen met TNO en de provincie Noord-Holland nader verkend. Op de middellange termijn zijn vormen van dynamisch bijladen het onderzoeken waard. Met pilots gaat de provincie kansrijke technieken binnen bestaande en nieuwe concessies verder ontwikkelen. Wij willen ervaring opdoen met:

  • de techniek van brandstofcel en waterstof als opslagmedium;
  • volledige elektrische bussen in stadsdiensten met een beperkt dagkilometrage;
  • de techniek om elektrische bussen snel op te laden;
  • het bijladen van bussen via een bovenleiding op een beperkt deel van het traject of contactloos (inductie).

Bestuursakkoord

In 2016 werd een bestuursakkoord gesloten om de CO2-emissie van het openbaar busvervoer terug te brengen naar nul. Ondertekenaars waren het Rijk, het IPO namens de provincies, de Metropoolregio Rotterdam en de Stadsregio Amsterdam. Belangrijke doelstellingen:

  • Het regionaal busvervoer is volledig emissievrij bij de uitlaat in 2030, of zoveel eerder als mogelijk.
  • Uiterlijk 2025 zijn alle nieuwe bussen emissievrij aan de uitlaat (tank-to-wheel).
  • Nieuwe bussen maken in 2025 gebruik van 100% hernieuwbare energie of brandstof, die met het oog op economische ontwikkeling zoveel mogelijk regionaal wordt opgewekt.
  • OV-concessies hebben een zo gunstig mogelijke score op well-to-wheel CO2-emissie per reizigerskilometer.
Acties
  1. Launching customership. Biobased en circulair inkopen. Duurzaam GWW in provinciale projecten. Kansen voor toepassen innovaties energietransitie bieden (2016 - 2020)
  2. Proeftuinen wegenbeheer. N470 en N211 testing ground voor innovaties (2016 - 2017)
  3. Slimme en schone bussen. Duurzame aanbesteding nieuwe OV-concessies. Pilots nieuwe technieken in bestaande concessies (2016 - 2025)
Aanbevelingen

Ruim 200 mensen hebben voorafgaand aan het opstellen van de Energieagenda meegedacht met de provincie. Hieronder enkele van hun aanbevelingen, kort samengevat.

Geef als provincie het goede voorbeeld met de eigen inkoop. Bedenk bij alle uitgaande geldstromen hoe je kunt investeren in schone energie en de CO2-uitstoot kunt reduceren. Stel steeds scherpere eisen aan leveranciers ten aanzien van CO2-arm aanbesteden, zowel bij producten als bij diensten. Bedrijven die hoger scoren op het criterium CO2-reductie moeten bij een aanbesteding eerder in aanmerking komen voor een klus. Dit stimuleert hen ook hun onderaannemers kritisch te beschouwen en werkt dus door in de hele keten. Breid de inkoopkracht van overheden uit met die van Zuid-Hollandse kennisinstellingen en bedrijven. Samen kunnen we het verschil maken en daarmee een aantrekkelijk vestigingsklimaat creëren voor nieuwe innovatieve bedrijven.

You are here