User login

Samen aan de slag

De provincie werkt met medeoverheden, bedrijven en georganiseerde bewoners aan het versnellen van de energietransitie. Samen met de andere provincies vragen wij het rijk om een nationale aanpak, vergelijkbaar met bijvoorbeeld het Deltaprogramma.

Medeoverheden in de regio nodigen wij uit om hun eigen ambities naast de ambities van deze Energieagenda te houden en tot een eigen vertaling te komen, toegespitst op hun grondgebied. Zo wordt concreet wat de regio wil bereiken, met wie, waarom, hoe en wanneer.

Op veel plaatsen ontstaan lokale initiatieven van bewoners om, met en zonder hulp van de overheid, aan de slag te gaan met duurzame opwekking en/of besparing. Gemeenten en waterschappen zijn bezig met plannen voor verduurzaming. Ook bedrijven werken individueel, samen in brancheorganisaties of per bedrijventerrein aan de opgaven van de energietransitie. De provincie ziet de betrokken inwoners en bedrijven als ambassadeurs van de Energieagenda. Waar dat nodig is ondersteunen we lokale initiatieven. Dat doen we door het organiseren van een Zuid-Hollands kennisnetwerk en het faciliteren van proeftuinen.

Energy Island Goeree-Overflakkee is in 2020 energie-neutraal en loopt daarmee voorop in Nederland. Op dit moment wordt meer dan 40% duurzaam opgewekt. De betrokken partijen op Goeree-Overflakkee willen meer doen aan de energietransitie en willen ook energie leveren aan andere delen van de Zuidwestelijke Delta. Dit vraagt de nodige inspanningen. Zo moet het energienetwerk uitgebreid worden en de energieproductie verder omhoog. Bedrijven moeten hun gebouwen of zelfs productieprocessen aanpassen om te verduurzamen en energieneutraal te worden. Energy Island wordt benut als dé proeftuin van Zuid-Holland om pilots en experimenten uit te voeren voor de energietransitie. Voor ieder initiatief geldt dat er aandacht is voor de ruimtelijke kwaliteit, maatschappelijke betrokkenheid en de samenhang met andere ontwikkelingen op het eiland.

Wat staat er op de agenda?

Samen met lokale initiatieven

Lokale initiatieven zorgen ervoor dat het eigenaarschap van de energietransitie tot in de haarvaten van de samenleving doordringt. Decentrale opwekking biedt kansen voor een evenwichtige verdeling van baten en lasten. De rol van de provincie is het verbinden van initiatieven uit de hele provincie, ervoor zorgen dat de koplopers zichtbaar zijn en hun kennis overdragen aan nieuwe initiatieven. Met dat doel willen wij, met de coöperaties en de gemeenten, een lerend netwerk oprichten en faciliteren. De deelnemers van het netwerk agenderen zelf onderwerpen die voor hen voor belang zijn.

‘De politiek moet het belang van lokale energie-initiatieven onderkennen. Laat burgers op basis van gelijkwaardigheid mee ontwikkelen. Zo ontstaan een gelijk speelveld, meer lokaal eigenaarschap en een duurzame lokale ontwikkeling. Organiseer en activeer burgers die positief zijn over de energietransitie. Dat is de sleutel voor succes.’
Siward Zomer, voorzitter ODE Decentraal

Samen met gemeenten en waterschappen

Met gemeenten, waterschappen en andere gebiedspartners werken wij aan besparing en verduurzaming. In de gebouwde omgeving gaat het om CO2-reductie en de overschakeling van aardgas op duurzame bronnen. Concepten als Nul op de Meter, waarbij huiseigenaren hun eigen energie opwekken, passen hier goed bij. Energiekansenkaarten vergroten het inzicht in de mogelijkheden voor verduurzaming. De provincie stimuleert het genereren en uitwisselen van (praktijk)kennis op lokale en regionale schaal. De waterschappen werken via greendeals aan de energietransitie. Zo worden afvalwaterzuiveringsinstallaties (awzi’s) omgebouwd tot energie-en grondstoffenfabrieken. De waterschappen ontwikkelen met lokale initiatiefnemers innovatieve vormen van warmtewinning zoals bij het project Smart Polder. Ook stellen ze ruimte op de awzi’s beschikbaar voor windturbines of zonnevelden.


De provincie maakt samen met de gemeenten in de regio’s Midden-Holland en Drechtsteden plannen voor het versnellen van de energietransitie op lokaal en regionaal niveau. Dat gebeurt in het kader van VNG-pilots om tot regionale energiestrategieën te komen. Ook in de andere regio’s (Holland Rijnland, MRDH, Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en Goeree-Overflakkee) werken we samen aan regionale transitieplannen. Op basis van een analyse van het regionale energieverbruik, het potentieel voor schone opwekking en de mogelijkheden tot besparing wordt een uitvoeringsaanpak opgesteld. Daarbij komen uiteraard ook vraagstukken als financiering, organisatie, ruimtelijke inpassing en draagvlak aan de orde.

Regionale vertaling

Wij nodigen regio’s uit om hun eigen ambities naast de ambities van deze Energieagenda te houden en tot een eigen vertaling te komen, toegespitst op hun grondgebied. Zo wordt concreet wat de regio wil bereiken, met wie, waarom, hoe en wanneer.
Alles heeft zijn eigen schaalniveau. Dat vraagt om samenwerking binnen een regio, tussen regio’s of op het grondgebied van één gemeente. Elke regio en elke gemeente heeft zijn eigen karakteristieken, waarbij eigen oplossingen passen. Overheden, kennisinstellingen, bedrijven, woningcorporaties, bewoners – ze hebben allemaal hun eigen inbreng. Als het initiatief decentraal komt te liggen, ontstaat een gezonde dynamiek en krijgt elk energielandschap zijn ‘couleur locale’.  De provincie denkt graag mee bij het maken van keuzes en over de ruimtelijke inpassing.

Omgevingsvisie

Veel gemeenten zijn bezig met het opstellen van een omgevingsvisie. Zij schrijven op dat ze in 2030 of 2040 energieneutraal willen zijn. Wat is daarvoor nodig? Welke duurzame energiebronnen kunnen ze aanspreken? Wat betekent dat voor het ruimtelijk beslag in het stedelijk en landelijk gebied? De provincie helpt bij het beantwoorden van die vragen.
Vertrekpunt is het huidige energiegebruik. De Warmte Koude Atlas (WKA) brengt de kansen in kaart om energie duurzaam op te wekken. Inmiddels hebben 45 van de 60 Zuid-Hollandse gemeenten een WKA opgesteld. De provincie zet zich in om de resterende gemeenten over de streep te trekken zodat een provinciedekkend beeld ontstaat. Omgevingsdiensten bieden hulp bij het opstellen van een WKA. Een WKA bewijst zijn nut onder meer bij het opstellen van lokale en regionale warmteplannen.
Wij ook denken graag mee over manieren om maatschappelijke opgaven integraal te realiseren, zoals de bedoeling is van de omgevingsvisie. Rondom de gemeente Leiden wordt hiermee al geëxperimenteerd door het ministerie van I&M, de deelnemende gemeenten en de provincie.

Samen met bedrijven

Met voorlopers uit de verschillende sectoren organiseren we een coalition of the willing om verdergaande stappen te zetten dan de strikte wettelijk verplichte voor verduurzaming. Bijzondere aandacht is er voor de vooruitstrevende ETS-bedrijven. Met brancheorganisaties en de omgevingsdiensten werken we aan energiebesparing. Deze branchegerichte aanpak is nu gericht op de stuwadoors en datacenters. Wij zullen deze aanpak uitbreiden naar andere sectoren. Kijk hier voor inspirerende voorbeelden.


De samenwerking met installateurs biedt kansen om bewoners en bedrijven enthousiast te maken om hun eigen vastgoed en bedrijventerreinen te verduurzamen. Ondersteund door de kwartiermakers van Nul op de Meter is de provincie daarom in gesprek met gemeenten en netbeheerder Stedin om tot een actieplan te komen.


Om de transitie naar een CO2-arme economie mogelijk te maken stellen we via het energie-innovatiefonds middelen beschikbaar aan MKB en industrie. Met bestaande en nieuwe bedrijven zal worden gezocht naar producten, grondstoffen en processen die verregaande CO2-reductie mogelijk maken. Met de bedrijven uit het haven-en industriecomplex van Rotterdam onderzoeken we hoe restwarmte beter benut kan worden. Waar nodig dragen we bij aan nieuwe netwerken voor warmte, stoom en CO2. Hiermee wordt het voor bestaande bedrijven mogelijk om de energie-efficiency te vergroten en de CO2-uitstoot te verminderen.


Wij intensiveren samen met de omgevingsdiensten toezicht en handhaving om energie-efficiency bij bedrijven te verbeteren. Wij vragen het Rijk om voor de ETS-bedrijven via VTH te werken aan energie-efficiency.

Nul op de Meter: woningconcept met een zeer lage warmtevraag door goede isolatie, daarbij wordt de energie die nodig is voor verwarming, warm tapwater en apparaten door de woning zelf opgewekt.

‘Wij willen graag onze steen bijdragen aan de energietransitie, maar dan wel op een eerlijke manier, met een gelijk speelveld. Dus niet ten koste van onze concurrentiepositie.’
Jos van Winsen, general manager Shell Nederland Raffinaderij BV

Samen met u

De gesprekken bij de voorbereiding van deze Energieagenda bewijzen dat alle partijen doordrongen zijn van de noodzaak en bereid zijn om er samen de schouders onder te zetten. De energietransitie gaat iedereen aan. Daarom wil de provincie samen met u werken aan het vergroten van het maatschappelijk draagvlak voor maatregelen om te besparen en te vergroenen. De komende tijd zetten wij graag het gesprek met u voort om kennis en ervaring uit de uitvoeringspraktijk te delen en de voortgang te volgen. Daarvoor zullen wij regelmatig op verschillende plaatsen in Zuid-Holland Energie Cafés en andere bijeenkomsten organiseren. Kijk hier voor aankondigingen. 

Acties
  1. Samen met lokale initiatieven. Kennis ontwikkelen & delen lokaal initiatief. Voorlopers faciliteren bij het uitdragen van hun ervaringen (2016-2018)
  2. Ontwikkelfonds lokale initiatieven. Aansluiten bij landelijk fonds als voorgesteld door SER (2016-2017)
  3. Samen met gemeenten en waterschappen. Regionale strategieën voor verduurzaming, waaronder gebouwde omgeving ontwikkelen en implementeren 2016-2020
  4. Samen met bedrijven. Branche-aanpak vervolgen. Met bedrijven Coalition of the Willing naar resultaten. Verduurzaming bedrijventerreinen met netbeheer en installateurs. Innovatiefonds inzetten. Intensiveren VTH (2016-2020)
  5. Samen met u. Continue dialoog via deze website (2016-2020)
Aanbevelingen

Ruim 200 mensen hebben voorafgaand aan het opstellen van de Energieagenda meegedacht met de provincie. Hieronder enkele van hun aanbevelingen, kort samengevat.

Lokale initiatieven dragen bij aan bewustwording en de bereidheid van burgers en bedrijven om hun aandeel in de energietransitie te leveren. Laat omwonenden meeprofiteren van een project, zodat er een gezonde balans tussen lusten en lasten ontstaat. Wat is er nodig om een lokaal initiatief te ontwikkelen? Zorg voor handreikingen voor de aanpak en doorlopen van wettelijke procedures. Het ruimtelijk beleid van de provincie moet omgebogen worden naar ‘Ja, tenzij’. Een bijdrage in proceskosten helpt. Wat is er mogelijk om de lasten van voorfinanciering te verlichten? Bij kleinere gemeenten ontbreekt soms de capaciteit om lokale initiatieven te ondersteunen. Help, met een mobiel team van de provincie, maar neem een initiatief niet over. Het inbrengen van kennis en faciliteren van kennisdeling is cruciaal. Organiseer daarvoor regio-energiecafés en maak de provinciale kennis van proces en ontsluiting van middelen toegankelijker. Dring er bij het rijk op aan dat de regionale loketfunctie uit het energieakkoord wordt doorgezet. Kijk ver vooruit om de juiste partners op tijd aan tafel te hebben.

You are here